Kumanyacılar için3 dk okuma
Kumanya teklifinde doğru fiyat: maliyet, kur, komisyon ve taze ürün
Teklif fiyatı dört parçadan oluşur: alış maliyeti, kur, komisyon ve ek masraflar. Her birini nasıl kuracağınızı, taze ürünü nasıl fiyatlayacağınızı örnekle anlattık.
Bir kumanya teklifinde fiyat tek bir sayı gibi görünür; ama arkasında her satır için tekrarlanan bir hesap vardır. Bu hesap her teklifte aynı şekilde kurulmazsa, aynı ürün bir gemiye bir fiyattan, ertesi gün başka bir gemiye başka bir fiyattan gider. Bu yazıda fiyatı oluşturan parçaları ve hesabı tekrarlanabilir kılmanın yolunu anlatıyoruz.
Fiyatın dört parçası
Bir satırın teklif fiyatı dört parçadan oluşur:
- Alış maliyeti: ürünü sizin aldığınız fiyat.
- Döviz kuru: maliyet ile teklif para birimi farklıysa çevirme.
- Komisyon: maliyetin üzerine eklediğiniz pay.
- Ek masraflar: teslimat teknesi, gümrük ve acente işlemleri gibi satıra değil teklife ait masraflar.
Alış maliyeti: teklifin omurgası
Teklifin en güvenilir dayanağı sizin kendi alış fiyatlarınızdır. Bu fiyatların tek bir yerde, güncel ve aynı birimle tutulması gerekir. Bir ürün kiloyla, diğeri koliyle tutuluyorsa gemiden gelen birimle karşılaştırmak hata kaynağı olur. Fiyat listesini düzenli olarak güncellemek ve her ürünün en son ne zaman güncellendiğini görebilmek, eski fiyatla teklif vermenin önüne geçer.
Döviz kuru: hangi kur, ne zaman?
Gemilere verilen teklifler çoğu zaman euro ya da dolar cinsindendir; alış maliyetleri ise yerel para birimindedir. Burada iki karar gerekir:
- Hangi kur? Merkez bankası ya da Avrupa Merkez Bankası gibi resmi bir referans kuru kullanmak, hesabı açıklanabilir kılar.
- Ne zaman? Kur teklifin hazırlandığı gün sabitlenir ve teklif kısa bir süre için geçerli tutulur. Kur oynaklığı yüksekse geçerlilik süresi de buna göre kısalır.
Komisyon: kural koyun, her seferinde düşünmeyin
Komisyonu her teklifte yeniden düşünmek hem zaman kaybettirir hem de tutarsızlık yaratır. Daha sağlıklı yöntem, kuralları önceden tanımlamaktır: ürün özelinde bir oran, yoksa kategori oranı, o da yoksa genel oran. Böylece et ürünlerinde bir oran, kuru gıdada başka bir oran uygulanırken her ürün için ayrıca karar vermeniz gerekmez.
Aşağıdaki örnek tek bir satırın hesabını gösteriyor (örnek rakamlar):
| Adım | Değer |
|---|---|
| Alış maliyeti | 1.240,00 TL |
| Kur (1 EUR) | 48,10 TL |
| Euro maliyet | 25,78 € |
| Komisyon %18 | 4,64 € |
| Teklif fiyatı | 30,42 € |
Taze ürün: fiyatı her gün değişen kalemler
Sebze, meyve, et ve balık gibi taze ürünlerin fiyatı haftalar değil günler içinde değişir. Bu kalemler için sabit bir liste fiyatı yerine güncel bir referans kullanmak gerekir. Türkiye’de toptancı hal fiyatları günlük olarak yayımlanır; başka ülkelerde de benzer toptan pazar fiyatları bulunur. Referans fiyatın üzerine kalite, ayıklama ve taşıma payını karşılayan bir katsayı eklemek, taze ürünü her gün yeniden fiyatlamanın pratik yoludur.
Tek bir kaynağa bağlı kalmamak da önemlidir. Bir halin listesi o gün yayımlanmayabilir ya da bir ürün o halde satılmamış olabilir. Kaynakları bir öncelik sırasıyla kullanmak (önce yakındaki hal, sonra büyük bir bölge hali, sonra ülke ortalaması) taze ürünün fiyatsız kalmasını önler; fiyatın hangi halden ve hangi günden geldiğini teklifi hazırlarken görmek de karar vermeyi kolaylaştırır.
Ek masraflar ayrı satırda
Teslimat teknesi, gümrük işlemleri ya da acente ücreti gibi masrafları ürün fiyatlarının içine gömmek yerine teklifin altında ayrı satırlar olarak göstermek şeffaflık sağlar. Kaptan ve acente neye ne ödediğini görür; siz de bu masrafları gerçekleşen duruma göre kolayca güncellersiniz.
KDV ve belgeler
Türkiye’de dış sefer yapan gemilere yapılan kumanya teslimleri ihracat hükmünde sayılır ve genellikle KDV’den istisna tutulur. İstisna gümrük beyanına bağlıdır ve belgeleme kuralları ayrıntılıdır; uygulamayı mali müşavirinizle birlikte kurmanız gerekir. Bu nedenle teklif fiyatlarını KDV hariç hesaplamak yaygın bir başlangıç noktasıdır.
Fiyatın makul olduğunu kontrol edin
Hesap ne kadar düzenli olursa olsun, bir satırın fiyatı geçmiş tekliflerinizle karşılaştırıldığında olağan dışı görünüyorsa bunu görmek istersiniz. Yanlış girilmiş bir alış fiyatı ya da hatalı bir birim, ancak böyle bir karşılaştırmayla fark edilir. Otomatik gönderim kullanıyorsanız, olağan dışı fiyatlı teklifin kendiliğinden gitmemesi gerekir.
Kısaca
- Alış fiyatlarınızı tek yerde, güncel ve aynı birimle tutun.
- Kuru resmi bir referanstan alın, teklifin geçerlilik süresini yazın.
- Komisyonu ürün, kategori ve genel kurallarla tanımlayın.
- Taze ürün için günlük referans fiyat ve katsayı kullanın.
- Ek masrafları ayrı satırda gösterin.
- KDV uygulamasını mali müşavirinizle teyit edin.
Sık sorulanlar
Teklif ne kadar süre geçerli olmalı?
Döviz kuru ve taze ürün fiyatları hızlı değiştiği için kısa bir geçerlilik süresi yaygındır; örneğin 48 saat. Süreyi teklifte açıkça yazmak sonradan çıkabilecek tartışmaları önler.
Yabancı bayraklı gemiye kumanya satışında KDV var mı?
Türkiye’de dış sefer yapan gemilere yapılan kumanya teslimleri ihracat hükmünde sayılır ve genellikle KDV’den istisnadır. Uygulama gümrük beyanına bağlıdır; ayrıntıları mali müşavirinizle teyit edin.
